De consequenties van het nieuwe boodschappen doen

Supermarkten zijn essentiële stedelijke voorzieningen voor huishoudens en spelen ook een sociale rol in gemeenschappen. Anders dan in veel andere landen heeft Nederland een evenwichtige verdeling van supermarkten over dorpen en stadswijken. Echter, dit zou kunnen veranderen, vertellen Kees Maat (universitair hoofddocent) en Rob Konings (senior onderzoeker), beiden verbonden aan de TUD en het project 'Toekomstige ruimtelijke patronen van online en fysiek supermarktwinkelen: impact op mobiliteit, sociale cohesie en vastgoed'.



'Door schaalvergroting verdwijnen supermarkten uit perifere dorpen, met name buiten de Randstad. Wereldwijd wint de stedelijke periferie aan aantrekkelijkheid, vooral voor hypermarkten. En hoewel online supermarktwinkelen nog steeds achterblijft is een doorbraak niet onwaarschijnlijk, hetgeen een ‘game changer’ kan worden met grote ruimtelijke en sociale gevolgen. De drie trends versterken elkaar,' aldus Maat.

Inzicht om te kunnen bijsturen
Dit gaat ten koste van de sociale cohesie in dorpen en wijken. Ook neemt de bereikbaarheid voor dagelijkse producten voor veel mensen af, wat zou kunnen leiden tot meer mobiliteit, die vaker met de auto gemaakt wordt en tegelijkertijd leidt tot meer toeleveringsverkeer, zoals bestelwagens. Tenslotte leidt de schaalvergroting enerzijds tot leegstand in de vastgoedsector en anderzijds naar toenemende ruimtevraag voor retail en logistiek aan de stadsranden. Maat: 'Een tijdig inzicht in dergelijke processen is nodig voor tijdige bijsturing. Tot op heden is er nauwelijks winkelonderzoek dat zich richt op het gedrag van huishoudens in veranderende ruimtelijke constellaties. Daar brengt ons project verandering in.'

Onderzoek op verschillende locaties
Maat en Konings onderzoeken welke ruimtelijke supermarktpatronen zich mogelijk zullen ontwikkelen en wat de gevolgen zijn voor de vraag naar fysieke supermarkten. 'We kijken ook naar wat dit dan betekent voor de mobiliteitsvraag, sociale cohesie, de vraag naar vastgoed. Hiertoe ontwikkelen we een aantal ruimtelijke varianten. Met behulp van een stated-preference experiment en discrete-keuzemodellering toetsen we in hoeverre mensen online winkelen hebben geadopteerd en hun gevoeligheid voor bereikbaarheid. Ook kijken we naar de sociale aspecten en de behoefte aan zintuiglijke waarneming van producten die mensen willen kopen. De steekproef doen we in één of meer Nederlandse regio’s waarin voldoende ruimtelijke variatie zit in de supermarktlocaties.'

De uitkomsten worden in een wetenschappelijke publicatie en in een praktijkartikel beschreven. Ook presenteren de onderzoekers de resultaten op het jaarlijkse congres van praktijkpartner Platform Supermarkt & Ruimte.
 
DEEL: 

Agenda

Volg ons op twitter

Interviews met SURF'ers